Business Model Canvas Series — အပိုင်း (၈)
အရင်ဆောင်းပါးဖြစ်တဲ့ Key Resources မှာ—
“Customer ကို ပေးထားတဲ့ Value ကို တကယ်ဖြည့်ဆည်းနိုင်ဖို့ Company မှာ ဘာတွေ မရှိမဖြစ်လိုအပ်သလဲ?”
ဆိုတာကို လေ့လာခဲ့ပါတယ်။
Factory ရှိနိုင်တယ်။
Warehouse ရှိနိုင်တယ်။
Sales Team ရှိနိုင်တယ်။
Customer Data ရှိနိုင်တယ်။
Technology ရှိနိုင်တယ်။
Working Capital ရှိနိုင်တယ်။
Knowledge နဲ့ Experience ရှိနိုင်တယ်။
ဒါတွေဟာ Business Model အလုပ်လုပ်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ Key Resources တွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် Resource ရှိရုံနဲ့ Business က အလိုအလျောက် အလုပ်လုပ်မှာမဟုတ်ပါဘူး။
Factory ရှိရင် ထုတ်လုပ်တတ်ဖို့လိုပါတယ်။
Warehouse ရှိရင် Inventory ကို စနစ်တကျ စီမံတတ်ဖို့လိုပါတယ်။
Sales Team ရှိရင် Market ကို ထိရောက်စွာ Cover လုပ်နိုင်ဖို့လိုပါတယ်။
Customer Data ရှိရင် အဲဒီ Data ကို အသုံးပြုပြီး Decision ချနိုင်ဖို့လိုပါတယ်။
Knowledge ရှိရင် Customer Problem ကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်ဖို့လိုပါတယ်။
ဒါကြောင့် Key Resources ပြီးတဲ့အခါ Business Owner တစ်ယောက်က နောက်ထပ်မေးရမယ့်မေးခွန်းက—
“ဒီ Resources တွေကို အသုံးပြုပြီး Customer ကို ကတိပေးထားတဲ့ Value ရအောင် ကျွန်တော်တို့ ဘာအလုပ်တွေကို အကောင်းဆုံးလုပ်နိုင်ရမလဲ?”
ဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီအဖြေတွေက Key Activities ဖြစ်လာပါတယ်။
Company လုပ်နေတဲ့အလုပ်တိုင်း Key Activity မဟုတ်ပါဘူး
Company တစ်ခုမှာ နေ့တိုင်းလုပ်နေရတဲ့ Activities အများကြီးရှိပါတယ်။
Meeting လုပ်တယ်။
Report ရေးတယ်။
Phone ဖြေတယ်။
Email ပို့တယ်။
Stock စစ်တယ်။
Customer ဆီသွားတယ်။
Supplier နဲ့ ဆက်သွယ်တယ်။
Production လုပ်တယ်။
Delivery ပို့တယ်။
Complaint ဖြေရှင်းတယ်။
Staff ခန့်တယ်။
Training လုပ်တယ်။
ဒီ Activities တွေအားလုံး လိုအပ်နိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် အားလုံးကို Key Activities လို့ သတ်မှတ်လို့မရပါဘူး။
မေးရမှာက—
“ဒီ Activity ကို မလုပ်နိုင်တော့ရင် Customer ကို ကျွန်တော်တို့ပေးနေတဲ့ Value သိသိသာသာ ထိခိုက်သွားမလား?”
ဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဖြေက “ထိခိုက်မယ်” ဆိုရင် အဲဒီ Activity ဟာ Key Activity ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဥပမာ Bakery တစ်ခုမှာ—
Accounting လုပ်ရတယ်။
Payroll လုပ်ရတယ်။
Office Cleaning လုပ်ရတယ်။
ဒါတွေလည်း လိုပါတယ်။
ဒါပေမယ့် Customer က Bakery ဆီကိုလာတဲ့ အဓိကအကြောင်းက—
အရသာကောင်းတဲ့၊ Fresh ဖြစ်တဲ့ Bakery Products တွေ ရချင်လို့
ဖြစ်တယ်ဆိုပါစို့။
ဒါဆို—
Recipe Development
Baking
Quality Control
Freshness Management
Ingredient Sourcing
တို့ဟာ Business Model ရဲ့ Key Activities ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
Accounting မလိုတာမဟုတ်ပါဘူး။
ဒါပေမယ့် Business Model ရဲ့ Core Value Creation ကို ဘယ် Activities တွေက တိုက်ရိုက်ဖန်တီးပေးနေသလဲဆိုတာ ခွဲမြင်ဖို့လိုပါတယ်။
Customer မြင်ရတဲ့အလုပ်တွေတင် Key Activities ဖြစ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ Revenue ရရှိမှု၊ Customer Relationship၊ Safety နဲ့ Business Continuity အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ အလုပ်တွေလည်း ပါနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ Bakery မှာ သန့်ရှင်းရေးနဲ့ Food Safety Control က Customer ကိုပေးထားတဲ့ကတိအတွက် အဓိကဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ Accounting နဲ့ Payroll ကိုလည်း မလိုအပ်တဲ့အလုပ်တွေလို့ ဖယ်ထုတ်လို့မရပါဘူး။ လုပ်ငန်းပုံစံနဲ့ အန္တရာယ်ပေါ်မူတည်ပြီး ဦးစားပေးမှုကွာနိုင်ပါတယ်။
Busy ဖြစ်နေတာနဲ့ Productive ဖြစ်နေတာ မတူပါဘူး
Business တွေမှာ မကြာခဏတွေ့ရတဲ့ ပြဿနာတစ်ခုက—
အလုပ်များနေခြင်းကို အလုပ်ကောင်းကောင်းလုပ်နေခြင်းနဲ့ မှားယွင်းယူဆခြင်း
ဖြစ်ပါတယ်။
ဝန်ထမ်းတွေအားလုံး Busy ဖြစ်နေတယ်။
Meeting တွေအများကြီးရှိတယ်။
Report တွေအများကြီးထုတ်တယ်။
Phone တွေတောက်လျှောက်ပြောနေတယ်။
နေ့တိုင်း အလုပ်ချိန်ပိုဆင်းနေတယ်။
ဒါပေမယ့်—
Customer Complaint မလျော့ဘူး။
Delivery နောက်ကျနေတုန်းပဲ။
Sales မတက်ဘူး။
Defect မလျော့ဘူး။
Inventory မရွေ့ဘူး။
Cash Flow မကောင်းဘူး။
ဆိုရင် Activity အများကြီးရှိပေမယ့် Key Activities ကို ထိထိရောက်ရောက် မလုပ်နိုင်သေးတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် Management အနေနဲ့—
“ကျွန်တော်တို့ ဘာတွေလုပ်နေသလဲ?”
ဆိုတာတစ်ခုတည်းမမေးဘဲ—
“Customer Value နဲ့ Business Result ကို တကယ်မောင်းနှင်ပေးနေတဲ့ Activities တွေက ဘာတွေလဲ?”
လို့မေးဖို့လိုပါတယ်။
Value Proposition ကနေ Key Activities ကို ပြန်ရှာပါ
Key Resources တုန်းကလိုပဲ Key Activities ကိုလည်း ကိုယ်လုပ်နေတဲ့အလုပ်စာရင်းကနေ မစသင့်ပါဘူး။
Value Proposition ကနေ ပြန်စသင့်ပါတယ်။
ဥပမာ Distribution Company တစ်ခုရဲ့ Value Proposition က—
“Retailer တွေဆီ လိုအပ်တဲ့ Product တွေကို မှန်ကန်တဲ့အချိန်မှာ၊ ပစ္စည်းမပြတ်ဘဲ ရောက်အောင်ပို့ပေးမယ်”
ဆိုပါစို့။
ဒါဆို ဒီကတိကို ဖြည့်ဆည်းဖို့ ဘာတွေလုပ်ရမလဲ?
Demand Forecasting လုပ်ရမယ်။
Inventory Planning လုပ်ရမယ်။
Supplier ဆီ Replenishment လုပ်ရမယ်။
Warehouse Operation စနစ်တကျလုပ်ရမယ်။
Order Processing မြန်ရမယ်။
Delivery Route စီမံရမယ်။
Sales Territory Cover လုပ်ရမယ်။
Stock-out မဖြစ်အောင် စောင့်ကြည့်ရမယ်။
Customer Feedback ကို ပြန်ယူရမယ်။
Credit Collection ကိုထိန်းရမယ်။
ဒီ Activities တွေထဲက အချို့ဟာ အဲဒီ Distribution Business ရဲ့ Key Activities ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
အဓိက Logic က—
Value Proposition → Required Activities
ဖြစ်ပါတယ်။
Customer ကိုပေးတဲ့ကတိ ပြောင်းသွားရင် Key Activities လည်း ပြောင်းနိုင်ပါတယ်။
Business တူတိုင်း Key Activities တူမှာမဟုတ်ပါဘူး
Restaurant နှစ်ဆိုင် ရှိတယ်ဆိုပါစို့။
နှစ်ဆိုင်လုံး Food Business ပါ။
ဒါပေမယ့် ပထမဆိုင်ရဲ့ Value Proposition က—
“မြန်မြန်ရ၊ ဈေးသင့်တင့်ပြီး အရသာတူတူရမယ်”
ဆိုရင် သူ့ Key Activities တွေက—
Standardized Cooking
Fast Order Processing
Inventory Control
Staff Training
Quality Consistency
ဘက်ကို အဓိကသွားနိုင်ပါတယ်။
ဒုတိယဆိုင်က—
“Premium Dining Experience နဲ့ ထူးခြားတဲ့ Menu ရမယ်”
ဆိုရင်—
Menu Innovation
Ingredient Selection
Chef Capability Development
Customer Experience Management
Service Quality
တွေက ပိုအရေးကြီးနိုင်ပါတယ်။
Industry တူပါတယ်။
Product Category တူပါတယ်။
ဒါပေမယ့် Value Proposition မတူတဲ့အတွက် Key Activities မတူနိုင်ပါဘူး။
ဒါကြောင့် Competitor ဘာလုပ်နေလဲကြည့်ပြီး ကိုယ်လည်း အကုန်လိုက်လုပ်တာက Strategy မဟုတ်ပါဘူး။
ကိုယ့် Customer ကို ဘာ Value ပေးချင်တာလဲဆိုတာက စတင်ရမယ့်နေရာ ဖြစ်ပါတယ်။
Key Activities အမျိုးအစား ၃ ခု
Business Model Generation Framework မှာ Key Activities တွေကို အခြေခံအားဖြင့်—
Production
Problem Solving
Platform / Network
ဆိုပြီး သုံးမျိုး ခွဲကြည့်နိုင်ပါတယ်။
Business တစ်ခုမှာ တစ်မျိုးတည်းရှိမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။
Activities တွေ ရောနှောနေနိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ကိုယ့် Business Model က ဘယ် Activity Type အပေါ် အဓိကမှီခိုနေလဲဆိုတာ နားလည်ဖို့ ဒီ Classification က အသုံးဝင်ပါတယ်။
1. Production Activities
Production Activities ဆိုတာ Product တစ်ခုကို—
Design လုပ်ခြင်း
ထုတ်လုပ်ခြင်း
Quality ထိန်းခြင်း
လိုအပ်တဲ့ Quantity နဲ့ ထုတ်နိုင်ခြင်း
Customer ဆီရောက်အောင် Deliver လုပ်ခြင်း
တို့နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ Activities တွေ ဖြစ်ပါတယ်။
Manufacturing Business တွေအတွက် အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။
ဥပမာ Snack Factory တစ်ခုဆိုပါစို့။
Customer ကို—
“အရသာတူတူ၊ Quality တူတူ၊ လုံခြုံပြီး ပစ္စည်းမပြတ်ရရှိမယ်”
ဆိုတဲ့ Value ပေးချင်တယ်ဆိုရင်—
Raw Material Inspection
Production Planning
Machine Operation
Recipe / Formula Control
Quality Control
Food Safety Control
Packaging
Preventive Maintenance
Production Scheduling
စတာတွေက Key Activities ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
Factory အဆောက်အဦက Key Resource ဖြစ်ပါတယ်။
Machine က Key Resource ဖြစ်ပါတယ်။
Production Staff က Key Resource ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့်—
Machine ကို ထိထိရောက်ရောက် Run လုပ်ခြင်း၊ Quality ကိုထိန်းခြင်း၊ Production Plan မှန်အောင်ဆွဲခြင်းတွေက Key Activities ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနှစ်ခုကို ခွဲမြင်ရပါမယ်။
Resource နဲ့ Activity ကို မရောပါနဲ့
Business Model Canvas ရေးတဲ့အခါ မကြာခဏမှားတတ်တဲ့အချက်တစ်ခုက Resource နဲ့ Activity ကို ရောရေးခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဥပမာ—
Sales Team
ဆိုတာ Activity မဟုတ်ပါဘူး။
Resource ဖြစ်ပါတယ်။
Customer Acquisition / Sales Execution
က Activity ဖြစ်ပါတယ်။
Warehouse
က Resource ဖြစ်ပါတယ်။
Inventory Management
က Activity ဖြစ်ပါတယ်။
Customer Database
က Resource ဖြစ်ပါတယ်။
Customer Data Analysis
က Activity ဖြစ်ပါတယ်။
Machine
က Resource ဖြစ်ပါတယ်။
Production
က Activity ဖြစ်ပါတယ်။
Consultant
က Resource ဖြစ်ပါတယ်။
Problem Diagnosis & Solution Design
က Activity ဖြစ်ပါတယ်။
ရိုးရှင်းစွာပြောရရင်—
Resource = What we need
Activity = What we do
လို့ ခွဲပြီး စဉ်းစားနိုင်ပါတယ်။
Manufacturing မှာ Output များတာတစ်ခုတည်း မလုံလောက်ပါဘူး
Factory တစ်ခုရဲ့ Key Activity ကို “Production” လို့ပဲ ရေးထားရင် မလုံလောက်သေးပါဘူး။
Production ကောင်းတယ်ဆိုတာ—
များများထုတ်နိုင်တာတစ်ခုတည်းမဟုတ်ပါဘူး။
Quality မှန်ရမယ်။
Cost ကို ထိန်းနိုင်ရမယ်။
Waste နည်းရမယ်။
Machine Downtime နည်းရမယ်။
Delivery Schedule ကို မှီရမယ်။
Safety Standard ကို ထိန်းရမယ်။
Customer လိုချင်တဲ့ Specification နဲ့ကိုက်ရမယ်။
ဒါကြောင့် Manufacturing Business အတွက် Management က—
Production Volume
တစ်ခုတည်းကို မကြည့်သင့်ပါဘူး။
Yield
Defect Rate
Waste
Downtime
On-time Production
Quality Consistency
Unit Cost
စတဲ့ Indicators တွေပါကြည့်ရပါတယ်။
Key Activity တစ်ခုကို ခွဲထုတ်ပြီးပြီဆိုရင်—
“ဒီ Activity က ကောင်းနေတယ်၊ မကောင်းဘူး ဆိုတာ ဘာနဲ့တိုင်းမလဲ?”
ဆိုတာပါ ဆက်စဉ်းစားသင့်ပါတယ်။
2. Problem-Solving Activities
Service Business တွေ၊ Consulting Business တွေ၊ Professional Services တွေအတွက် Problem Solving ဟာ အဓိက Key Activity ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
Customer တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် Problem မတူပါဘူး။
ဒါကြောင့် Standard Product တစ်ခုကို ထုတ်ပေးတာထက်—
Problem ကိုနားလည်ရတယ်။
Data စုရတယ်။
Root Cause ရှာရတယ်။
Analysis လုပ်ရတယ်။
Solution Design လုပ်ရတယ်။
Implementation ကူညီရတယ်။
Result ကိုစောင့်ကြည့်ရတယ်။
လိုအပ်ရင် Solution ကို ပြန်ပြင်ရတယ်။
ဆိုတဲ့ Activities တွေ ပိုအရေးကြီးလာပါတယ်။
Strategyzer ကလည်း Consultancy Business ကို Problem-Solving Activity အပေါ် အဓိကမှီခိုတဲ့ Business Model အဖြစ် အသုံးပြုပြီး ရှင်းပြထားပါတယ်။
The TEAM Solutions ကို ဥပမာယူကြည့်ရအောင်
The TEAM Solutions လို Management Consulting / Business Advisory Company တစ်ခုမှာ Client က—
စာမျက်နှာအရေအတွက်အတွက် ပိုက်ဆံပေးတာ မဟုတ်ပါဘူး။
Report အထူအပါးအတွက် ပိုက်ဆံပေးတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။
Consultant Office ကြီးတဲ့အတွက် ပိုက်ဆံပေးတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။
Client က သူ့ Business Problem ကို ပိုကောင်းလာစေချင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဥပမာ—
Sales ကျနေတယ်။
Distribution Coverage မကောင်းဘူး။
Inventory ပိတ်နေတယ်။
Staff Performance အားနည်းတယ်။
Reporting System မကောင်းဘူး။
Department တွေ Coordination မရှိဘူး။
Owner ပေါ် အလွန်အကျွံမှီခိုနေတယ်။
Production Bottleneck ရှိတယ်။
ဆိုပါစို့။
ဒါဆို Consulting Business ရဲ့ Key Activities တွေက—
Client Problem Diagnosis
Data Collection
Data Analysis
Process Mapping
Root Cause Analysis
Solution Design
Implementation Planning
Management Coaching
Training
Performance Monitoring
Follow-up
စတာတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
ဒီ Business မှာ Knowledge ဟာ Key Resource ဖြစ်ပါတယ်။
Problem Solving ဟာ Key Activity ဖြစ်ပါတယ်။
Client ရဲ့ ပြဿနာကို ဖြေရှင်းပြီး လုပ်ငန်းတိုးတက်ရေးကို ကူညီပေးမယ့်ကတိက Value Proposition ရဲ့ အဓိကအပိုင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အမှန်တကယ်ရရှိတဲ့ Client Result ကတော့ အကောင်အထည်ဖော်မှုနဲ့ အခြားအခြေအနေတွေပေါ်လည်း မူတည်ပါတယ်။
ဒီသုံးခု ချိတ်ဆက်နေတာကို မြင်ရပါမယ်။
Consulting Company မှာ Knowledge Management ကို မမေ့ပါနဲ့
Consulting Business အတွက် Client Project လုပ်ခြင်းတစ်ခုတည်းက Key Activity မဟုတ်နိုင်ပါဘူး။
Knowledge ကို အဆက်မပြတ် Upgrade လုပ်ခြင်းလည်း Key Activity ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
Research ဖတ်ရမယ်။
Industry Trend လေ့လာရမယ်။
Framework အသစ်တွေ လေ့လာရမယ်။
Previous Case တွေ Review လုပ်ရမယ်။
Template တွေ တိုးတက်အောင်လုပ်ရမယ်။
Team Training လုပ်ရမယ်။
Lessons Learned တွေ သိမ်းထားရမယ်။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့—
Consulting Company ရဲ့ Quality ဟာ Consultant ရဲ့ Knowledge Quality နဲ့ တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ယခင်သိထားတာကိုသာ အမြဲအခြေခံမနေဘဲ အသစ်ထွက်လာတဲ့ အချက်အလက်များနဲ့ လုပ်ငန်းအခြေအနေများကို ပုံမှန်စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။ Client Cases ကို လေ့လာသိမ်းဆည်းရာမှာလည်း လျှို့ဝှက်ချက်နဲ့ အသုံးပြုခွင့်ကို ထိန်းသိမ်းဖို့လိုပါတယ်။
Knowledge Business မှာ—
Learning itself can be a Key Activity.
ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
3. Platform / Network Activities
Business Model တချို့မှာ Customer ကို Product တစ်ခု တိုက်ရိုက်ထုတ်ပေးတာထက်—
လူနှစ်ဖက် သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းအမျိုးမျိုးကို ချိတ်ဆက်ပေးတဲ့ Platform
တစ်ခုကို အခြေခံထားပါတယ်။
ဥပမာ—
Online Marketplace
Ride-Hailing Platform
Payment Network
Social Media Platform
Food Delivery Platform
Booking Platform
Software Platform
တို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလို Business တွေအတွက် Key Activities တွေက—
Platform Development
Platform Maintenance
User Acquisition
Network Growth
Security
Transaction Management
Matching
Data Management
Service Reliability
Platform Promotion
စတာတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
Platform Business မှာ Application တစ်ခုဖန်တီးပြီး ထားလိုက်ရုံနဲ့ မပြီးပါဘူး။
Marketplace ပုံစံဆိုရင် Buyer နဲ့ Seller နှစ်ဖက်လုံး လိုအပ်ပါတယ်။ Platform အားလုံးကတော့ Buyer–Seller ပုံစံတစ်မျိုးတည်း မဟုတ်ပါဘူး။
System အလုပ်လုပ်ရမယ်။
Transaction Safe ဖြစ်ရမယ်။
Users ပြန်သုံးချင်ရမယ်။
Network ပိုကြီးလာရမယ်။
ဒါကြောင့် Platform Management ကိုယ်တိုင်က Key Activity ဖြစ်လာပါတယ်။
Company နာမည်ကြီးသုံးခုနဲ့ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း နားလည်ကြည့်ပါ
Key Activities ကို နားလည်ဖို့ ဒီဥပမာသုံးခုက အလွန်ရိုးရှင်းပါတယ်။
Microsoft
Software Business အတွက်—
Software Development
ဟာ အဓိက Activity တစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
Technology နဲ့ Developer တွေက Resources ဖြစ်ပြီး Software ကို ဖန်တီး၊ တိုးတက်၊ ထိန်းသိမ်းခြင်းက Activity ဖြစ်ပါတယ်။
Dell
Computer ရောင်းတယ်ဆိုပေမယ့်—
Supply Chain Management
လို Activity တွေက Business Model အတွက် အလွန်အရေးကြီးနိုင်ပါတယ်။
Product ရှိတာနဲ့ Customer ဆီ မှန်ကန်တဲ့ Cost နဲ့ မှန်ကန်တဲ့အချိန် ရောက်နိုင်တာ မတူပါဘူး။
McKinsey
Consulting Business ဖြစ်တဲ့အတွက်—
Problem Solving
ဟာ အဓိက Activity ဖြစ်ပါတယ်။
Office က Business ကို မတန်ဖိုးထားစေပါဘူး။
Client Problem ကို နားလည်ပြီး Solution ရှာပေးနိုင်ခြင်းက Value ဖန်တီးပေးပါတယ်။
ဤသုံးခုသည် Strategyzer က Framework ကိုရှင်းပြရာတွင် အသုံးပြုထားသည့် ဥပမာများဖြစ်ပြီး ကုမ္ပဏီများ၏ လက်ရှိလုပ်ငန်းအားလုံးကို အပြည့်အစုံဖော်ပြထားခြင်း မဟုတ်ပါ။
ဒီဥပမာတွေက Business Model မတူရင် Key Activities ဘယ်လောက်ကွာနိုင်လဲဆိုတာ မြင်စေပါတယ်။
Distribution Business မှာ Key Activities က ဘာလဲ?
Distribution Business ကို ပိုနက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ကြည့်ကြရအောင်။
Distributor တစ်ခုရဲ့ Value Proposition က—
“မှန်ကန်တဲ့ Product ကို မှန်ကန်တဲ့ Customer ဆီ မှန်ကန်တဲ့အချိန်မှာ ရောက်အောင်လုပ်ပေးခြင်း”
လို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။
ဒီ Value ကို ပေးဖို့ Product ဝယ်ပြီး Warehouse ထဲထည့်ထားရုံနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး။
အဓိက Activities တွေက—
Demand & Inventory Planning
ဘယ် Product ဘယ်လောက်လိုမလဲ?
ဘယ် SKU ပစ္စည်းပြတ်နိုင်လဲ?
ဘယ် SKU Over-stock ဖြစ်နေလဲ?
ဘယ် Season မှာ ဘာတက်မလဲ?
ဆိုတာ ဆုံးဖြတ်ရပါတယ်။
Supplier Management
Product အချိန်မီရောက်အောင်လုပ်ရတယ်။
Price နဲ့ Terms ကို စီမံရတယ်။
Supply Risk ကိုကြည့်ရတယ်။
Warehouse Operations
Receiving
Put-away
Storage
Picking
Packing
Dispatch
တို့ကို မှန်ကန်မြန်ဆန်အောင်လုပ်ရပါတယ်။
Sales Execution
Territory Coverage မှန်ရမယ်။
Sales Call Frequency မှန်ရမယ်။
Customer တွေကို Product Availability သိအောင်လုပ်ရမယ်။
Order ယူနိုင်ရမယ်။
New Customer ဖွင့်နိုင်ရမယ်။
Delivery & Route Management
ကားရှိရုံနဲ့ မပြီးပါဘူး။
Route ကို ကောင်းအောင်စီမံရမယ်။
Delivery Time ကိုထိန်းရမယ်။
Vehicle Capacity ကို အသုံးချရမယ်။
Failed Delivery လျော့ရမယ်။
Credit & Collection
Sales ရတာနဲ့ Cash ရတာ မတူပါဘူး။
Customer Credit Limit ထိန်းရမယ်။
Outstanding Collection လုပ်ရမယ်။
Bad Debt Risk စောင့်ကြည့်ရမယ်။
ဒီ Activities တွေဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ချိတ်နေပါတယ်။
Sales Team က Order အများကြီးယူနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် Inventory Planning မကောင်းရင် Stock မရှိဘူး။
Stock ရှိတယ်။
Warehouse Picking နှေးရင် Delivery နောက်ကျမယ်။
Delivery မြန်တယ်။
Credit Control မကောင်းရင် Cash Flow ပိတ်မယ်။
ဒါကြောင့် Distribution Business ဆိုတာ—
Sales Activity တစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါဘူး။
End-to-End Flow ကို စနစ်တကျ Run နိုင်ခြင်း
က အရေးကြီးပါတယ်။
Amazon ကိုကြည့်ရင် Distribution Activity ဘယ်လောက်အရေးကြီးလဲ မြင်နိုင်တယ်
Online Retail Business လို့သာမြင်ရပေမယ့် Amazon ရဲ့ Operation ဘက်မှာ Demand Forecasting ကနေ Fulfillment Center, Supply Chain Optimization နဲ့ Last-Mile Delivery အထိ Activities တွေ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။
Amazon ၏ 2024 ခုနှစ် ရှင်းလင်းချက်အရ Customer လိုအပ်မည့်ပစ္စည်းများကို နီးစပ်ရာ Fulfillment Center များတွင် ကြိုတင်နေရာချခြင်းနှင့် AI အသုံးပြုခြင်းတို့က ပို့ဆောင်မှုမြန်ဆန်ရေးကို ပံ့ပိုးပေးပါတယ်။ ထို့အပြင် ၎င်း၏ Next-generation Fulfillment Center ရှင်းလင်းချက်တွင် Demand Forecasting၊ Inventory Placement နှင့် Automation တို့ကို ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဒီဥပမာက—
Customer က “မြန်မြန်ရချင်တယ်” ဆိုတဲ့ Value Proposition တစ်ခုနောက်မှာ Operational Activities အများကြီး ချိတ်ဆက်နေတယ်
ဆိုတာကို မြင်စေပါတယ်။
Retail Business မှာ Key Activity က အရောင်းတစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါဘူး
Retail ဆိုင်တစ်ခုမှာ Customer ရဲ့မျက်စိထဲ မြင်တာက—
ဆိုင်
ပစ္စည်း
Sales Staff
တွေ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် နောက်ကွယ်မှာ—
Product Selection
Merchandising
Inventory Replenishment
Pricing
Store Operations
Customer Service
Promotion
Data Analysis
Loss Prevention
စတဲ့ Activities တွေက Business Result ကို အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်ပါတယ်။
ဥပမာ—
Customer က ဆိုင်ထဲလာတိုင်း လိုချင်တဲ့ပစ္စည်း မရှိဘူးဆိုရင်—
Marketing ပိုလုပ်တာက အဓိက Solution မဟုတ်နိုင်ပါဘူး။
Replenishment Activity
ကို အရင်ပြင်ဖို့လိုနိုင်ပါတယ်။
ဆိုင်ထဲပစ္စည်းရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် Customer ရှာမတွေ့ဘူးဆိုရင်—
Merchandising
က ပြဿနာဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
Customer ဝင်တယ်။
ဝယ်တယ်။
ပြန်မလာတော့ဘူးဆိုရင်—
Customer Experience
မှာ ပြဿနာရှိနိုင်ပါတယ်။
Key Activity တွေကို သိထားရင် Problem ကို မှန်တဲ့နေရာမှာ သွားရှာနိုင်ပါတယ်။
Key Activity ကို Department နဲ့ မရောပါနဲ့
“Sales Department” က Key Activity မဟုတ်ပါဘူး။
Department ဖြစ်ပါတယ်။
Sales Department အတွင်းမှာ—
Lead Generation
Customer Visit
Order Taking
Negotiation
Account Management
Collection
စတဲ့ Activities ရှိပါတယ်။
“HR Department” လည်း Key Activity မဟုတ်ပါဘူး။
Recruitment
Training
Performance Management
Talent Development
တို့က Activities ဖြစ်ပါတယ်။
“Production Department” လည်း Key Activity မဟုတ်ပါဘူး။
Production Planning
Machine Setup
Processing
Quality Control
Maintenance
တွေက Activities ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် Business Model Canvas မှာ—
Department Name တွေထည့်ခြင်းထက် Value ဖန်တီးပေးနေတဲ့ Action တွေကို ရေးခြင်း
က ပိုမှန်ပါတယ်။
Key Activity နဲ့ Process က ဘာကွာလဲ?
ဒီနှစ်ခုလည်း ခွဲသိသင့်ပါတယ်။
Key Activity က—
Business Model အတွက် အရေးကြီးတဲ့အလုပ် ဘာလုပ်ရမလဲ ဆိုတာကို ဖော်ပြပါတယ်။
ဥပမာ—
Inventory Management
Process က—
အဲဒီ Activity ကို ဘယ်လိုလုပ်မလဲ ဆိုတာ ပိုအသေးစိတ်ဖော်ပြပါတယ်။
ဥပမာ—
Stock Count ဘယ်အချိန်လုပ်မလဲ?
Reorder Point ဘယ်လိုသတ်မှတ်မလဲ?
Purchase Request ဘယ်သူတင်မလဲ?
Approval ဘယ်သူပေးမလဲ?
Receiving ဘယ်လိုစစ်မလဲ?
System ထဲဘယ်သူထည့်မလဲ?
ဆိုတာတွေက Process ဖြစ်လာပါတယ်။
ပြီးတော့—
SOP
က အဲဒီ Process ကို စနစ်တကျ လုပ်နိုင်ဖို့ Standard Procedure အဖြစ်ရေးထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အလွယ်ဆုံး ခွဲရရင်—
Key Activity — ဘာလုပ်ရမလဲ?
Process — ဘယ်လိုစီးဆင်းလုပ်ရမလဲ?
SOP — တစ်ဆင့်ချင်း ဘယ်လို Standardize လုပ်မလဲ?
ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီအဆင့်သုံးခုကို မရောရင် Management System ပိုရှင်းလာပါတယ်။
Activity တစ်ခု “Key” ဟုတ်မဟုတ် ဘယ်လိုသိမလဲ?
Activity စာရင်းအရှည်ကြီးရေးပြီး အကုန် Key Activity လို့ သတ်မှတ်ဖို့မလိုပါဘူး။
မေးခွန်းလေးမျိုးနဲ့ စမ်းနိုင်ပါတယ်။ ဤစစ်ဆေးမေးခွန်းများသည် The TEAM Solutions က လက်တွေ့ဆန်းစစ်ရန် ဖြည့်စွက်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး မူရင်း Business Model Canvas ၏ တရားဝင် Test လေးခု မဟုတ်ပါ။ အားလုံးကို ဖြတ်ကျော်မှ Key Activity ဖြစ်မယ်လို့လည်း မဆိုလိုပါ။
1. Value Test
ဒီ Activity ကို မလုပ်ရင် Customer ကို ပေးထားတဲ့ Value ထိခိုက်မလား?
ထိခိုက်တယ်ဆိုရင် အရေးကြီးပါတယ်။
2. Revenue Test
ဒီ Activity မကောင်းရင် Revenue ရရှိနိုင်မှု ထိခိုက်မလား?
ဥပမာ Sales Conversion, Customer Retention, Order Fulfillment စတာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
3. Quality / Risk Test
ဒီ Activity ပျက်သွားရင် Quality, Safety, Customer Trust သို့မဟုတ် Business Continuity ထိခိုက်မလား?
ထိခိုက်တယ်ဆိုရင် Key ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
4. Competitive Advantage Test
ဒီ Activity ကို Competitor ထက် ပိုကောင်းအောင်လုပ်နိုင်ခြင်းက ကျွန်တော်တို့ကို အားသာချက်ပေးသလား?
ပေးတယ်ဆိုရင် Strategic Importance ပိုမြင့်နိုင်ပါတယ်။ သို့သော် ပြိုင်ဘက်ထက်မသာသော်လည်း Business Model လည်ပတ်ရန် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည့် အလုပ်တစ်ခုက Key Activity ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
Competitive Advantage က Activity လုပ်နိုင်ပုံမှာလည်း ရှိနိုင်တယ်
Company နှစ်ခုမှာ Resources တူနိုင်ပါတယ်။
နှစ်ခုလုံး Warehouse တူတယ်။
ကားအရေအတွက်တူတယ်။
Salespeople အရေအတွက်တူတယ်။
Product တူတယ်။
Capital လည်း အနီးစပ်ဆုံးတူတယ်။
ဒါပေမယ့် Company A က—
Inventory Planning ပိုကောင်းတယ်။
Order Processing ပိုမြန်တယ်။
Route Planning ပိုကောင်းတယ်။
Sales Territory Management ပိုစနစ်ကျတယ်။
Customer Complaint ဖြေရှင်းတာ ပိုမြန်တယ်။
ဆိုရင် Resources တူပေမယ့် Result မတူနိုင်ပါဘူး။
အကြောင်းက—
Capability ကွာလို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် Competitive Advantage ဆိုတာ—
ကိုယ်ဘာပိုင်ထားသလဲဆိုတာတင် မဟုတ်ပါဘူး။
ကိုယ်လုပ်ရမယ့် Key Activities တွေကို ဘယ်လောက်ကောင်းကောင်း၊ မြန်မြန်၊ မှန်မှန်၊ Consistent ဖြစ်အောင် လုပ်နိုင်သလဲ
ဆိုတာနဲ့လည်း သက်ဆိုင်ပါတယ်။
“Hero Employee” အပေါ် မှီခိုနေရင် System မဖြစ်သေးပါဘူး
Key Resources ဆောင်းပါးမှာ Key Person Risk ကို ပြောခဲ့ပါတယ်။
Key Activities မှာလည်း ဆက်စပ်ပြဿနာရှိပါတယ်။
ဥပမာ—
Sales Manager တစ်ယောက်ရှိမှ Sales Meeting ကောင်းကောင်းလုပ်နိုင်တယ်။
Warehouse Supervisor တစ်ယောက်ရှိမှ Stock မှန်တယ်။
Production Manager တစ်ယောက်ရှိမှ Factory မှန်မှန် Run တယ်။
Owner ကိုယ်တိုင်ရှိမှ Customer Complaint ဖြေရှင်းလို့ရတယ်။
ဆိုရင်—
Activity က အရေးကြီးတာတော့ မှန်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် Organizational Capability အဖြစ် မတည်ဆောက်နိုင်သေးပါဘူး။
Professional Company တစ်ခုမှာ—
Key Activity ကို—
Process
SOP
Training
Technology
Performance Indicator
Responsibility
Review System
တို့နဲ့ ထောက်ပံ့ပေးထားရပါတယ်။
လူကောင်းရှိတာ အရေးကြီးပါတယ်။
ဒါပေမယ့်—
လူကောင်းတစ်ယောက်ရှိမှ အလုပ်လုပ်တဲ့ Company ထက် System ရှိလို့ လူကောင်းတွေ ပိုကောင်းကောင်းလုပ်နိုင်တဲ့ Company ဖြစ်လာဖို့လိုပါတယ်။
Key Activities ကို KPI နဲ့ ချိတ်ပါ
Activity တစ်ခုကို Key Activity လို့ သတ်မှတ်ပြီးရင်—
“ကောင်းကောင်းလုပ်ပါ”
လို့ပြောရုံနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး။
ဘယ်လိုတိုင်းမလဲဆိုတာ သတ်မှတ်ရပါမယ်။
ဥပမာ Distribution Business မှာ—
Order Fulfillment
Order Fill Rate
On-Time Delivery Rate
Order Accuracy
Inventory Management
Stock-out Rate
Inventory Turnover
Dead Stock
Days Inventory
Sales Execution
Active Customers
Coverage Rate
Strike Rate
Sales per Salesperson
New Customer Acquisition
Collection
DSO
Overdue Amount
Collection Rate
Manufacturing မှာ—
Output
Yield
Defect Rate
Waste
Downtime
OEE
On-Time Production
Consulting Business မှာ—
Project Completion
Client Satisfaction
Implementation Rate
Repeat Business
Project Margin
Client Result
စတာတွေကြည့်နိုင်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးတာက—
KPI များတာကောင်းတာမဟုတ်ပါဘူး။
Key Activities ကို ကောင်းကောင်းလုပ်နေလားဆိုတာ ပြနိုင်တဲ့ Metrics အနည်းငယ်ကို မှန်မှန်ရွေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
KPI အတိုကောက်များကို နားလည်ရန်
- DSO (Days Sales Outstanding) — အကြွေးရောင်းချငွေ ပြန်လည်ရရှိရန် ကြာချိန်ကို ခန့်မှန်းဖော်ပြသော ရက်အရေအတွက်။
- OEE (Overall Equipment Effectiveness) — စက်၏ Availability၊ Performance နှင့် Quality ကို ပေါင်းစပ်ကြည့်သော တိုင်းတာချက်။
- Order Fill Rate — Order ကို မည်မျှပြည့်စုံစွာ ဖြည့်ဆည်းနိုင်သလဲဆိုသော အချိုး။ Order၊ Order Line သို့မဟုတ် Unit ကို အခြေခံမလား ကြိုသတ်မှတ်ထားရပါမယ်။
- Strike Rate — ဥပမာအနေဖြင့် Order ရရှိသော Sales Visit များကို စုစုပေါင်း သတ်မှတ်ထားသော Sales Visit များနှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်ပါတယ်။
KPI တစ်ခုစီမှာ Definition၊ Data Source၊ တိုင်းတာမည့်ကာလ၊ တာဝန်ခံနှင့် လက်ရှိ Baseline ကို သတ်မှတ်ပါ။ Client Result လို နောက်ဆုံးရလဒ်တွေက Activity တစ်ခုတည်းကြောင့် မဟုတ်နိုင်လို့ Process Metric နဲ့ တွဲကြည့်သင့်ပါတယ်။
Bottleneck Activity ကို ရှာပါ
Business Growth ကို Resource တစ်ခုက တားထားနိုင်သလို—
Activity တစ်ခုကလည်း တားထားနိုင်ပါတယ်။
ဥပမာ—
Sales Team Order ယူနိုင်တယ်။
Warehouse Picking နှေးတယ်။
ဒါဆို Bottleneck က Sales မဟုတ်ပါဘူး။
Warehouse Process ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
Production Capacity ရှိတယ်။
Quality Inspection နှေးတယ်။
Output ထွက်မလာဘူး။
ဒါဆို Bottleneck က Production Machine မဟုတ်ဘဲ Quality Process ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
Customer Leads အများကြီးရတယ်။
Sales Follow-up မကောင်းဘူး။
Conversion မဖြစ်ဘူး။
ဒါဆို Marketing ထပ်လုပ်ရုံနဲ့ အကျိုးမရှိနိုင်ပါဘူး။
Follow-up Activity ကို ပြင်ရပါမယ်။
ဒါကြောင့် Management အတွက် အရေးကြီးတဲ့မေးခွန်းက—
“ကျွန်တော်တို့ Business Flow တစ်ခုလုံးထဲမှာ Result ကို အများဆုံးတားထားတဲ့ Activity က ဘာလဲ?”
ဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။
Activity တွေအားလုံးကို ကိုယ်တိုင်လုပ်ရမလား?
မလိုပါဘူး။
ဒီနေရာက နောက် Chapter ဖြစ်တဲ့ Key Partnerships နဲ့ စတင်ချိတ်ဆက်လာပါတယ်။
Business အတွက် Activity တစ်ခုလိုတယ်ဆိုတာနဲ့ Company ကိုယ်တိုင် မဖြစ်မနေ လုပ်ရမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။
ဥပမာ—
Delivery ကို Logistics Partner ကိုပေးနိုင်ပါတယ်။
Payroll ကို Outsource လုပ်နိုင်ပါတယ်။
IT Infrastructure ကို Cloud Provider သုံးနိုင်ပါတယ်။
Digital Marketing ကို Agency နဲ့လုပ်နိုင်ပါတယ်။
Production တချို့ကို Contract Manufacturer ကိုပေးနိုင်ပါတယ်။
မေးရမှာက—
ဒီ Activity က Competitive Advantage ရဲ့ Core ဖြစ်လား?
ဖြစ်ရင် ကိုယ်တိုင်ထိန်းထားဖို့ အရေးကြီးနိုင်ပါတယ်။
Partner က ပိုကောင်း၊ ပိုမြန်၊ ပိုသက်သာအောင်လုပ်နိုင်သလား?
လုပ်နိုင်ရင် Partnership ကို စဉ်းစားနိုင်ပါတယ်။
Outsource လုပ်လိုက်ရင် Critical Knowledge သို့မဟုတ် Customer Relationship ဆုံးရှုံးနိုင်သလား?
Risk ကိုကြည့်ဖို့လိုပါတယ်။ Partner ကိုပေးလိုက်သော်လည်း Customer ကိုပေးထားတဲ့ကတိအတွက် Quality၊ Service Level၊ Data Security၊ စောင့်ကြည့်မှုနှင့် Backup Plan ကို Company ဘက်က ဆက်လက်စီမံဖို့လိုပါတယ်။
ဒါကြောင့်—
Key Activity ဖြစ်တာနဲ့ Internal Activity ဖြစ်ရမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။
ဒါက Business Model Design ရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
Business Owner အတွက် Key Activities Audit
ကိုယ့်လုပ်ငန်းကို ပြန်ကြည့်ချင်ရင် အောက်ပါမေးခွန်းတွေကို ဖြေကြည့်နိုင်ပါတယ်။ Activities ၅ ခုဆိုတာ စတင်စဉ်းစားရန် ဥပမာအရေအတွက်သာဖြစ်ပြီး လုပ်ငန်းတိုင်း ၅ ခုတိတိရှိရမယ်လို့ မဆိုလိုပါ။
- Customer ကို ကတိပေးထားတဲ့ Value ကို ပေးနိုင်ဖို့ မဖြစ်မနေလုပ်ရမယ့် Activities ၅ ခုက ဘာတွေလဲ?
- နေ့တိုင်းလုပ်နေတဲ့အလုပ်တွေထဲက ဘယ် Activities တွေက Customer Value၊ Risk Control သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုအတွက် အကျိုးနည်းပြီး အချိန်အများကြီးယူနေလဲ?
- Sales, Production, Delivery, Service ထဲမှာ ဘယ် Activity က လက်ရှိ Bottleneck ဖြစ်နေလဲ?
- Resource ကောင်းကောင်းရှိပေမယ့် အသုံးမချနိုင်သေးတဲ့ Activity ဘာရှိလဲ?
- Activity တစ်ခုချင်းစီက ကောင်းနေတယ်၊ မကောင်းဘူးဆိုတာ ဘယ် KPI နဲ့တိုင်းမလဲ?
- Owner ဒါမှမဟုတ် Key Employee တစ်ယောက်မရှိရင် မလုပ်နိုင်တော့တဲ့ Activities ဘာတွေရှိလဲ?
- ဘယ် Activities တွေကို Process, SOP နဲ့ Standardize လုပ်ဖို့လိုလဲ?
- ဘယ် Activities တွေက Competitor ထက် ကိုယ့်လုပ်ငန်းကို ထူးခြားအောင်လုပ်ပေးနေလဲ?
- ဘယ် Activities တွေကို Technology သုံးပြီး ပိုမြန်၊ ပိုမှန်၊ ပိုသက်သာအောင်လုပ်နိုင်မလဲ?
- ဘယ် Activities တွေကို ကိုယ်တိုင်မလုပ်ဘဲ Partner သို့မဟုတ် Outsource လုပ်သင့်သလဲ?
ဒီမေးခွန်းတွေကို ဖြေနိုင်လာရင်—
Company မှာ လူတွေ ဘာတွေလုပ်နေကြသလဲဆိုတာထက်—
Business Model အောင်မြင်ဖို့ ဘာတွေကို တကယ်ကောင်းကောင်းလုပ်နိုင်ရမလဲ
ဆိုတာ ပိုရှင်းလာပါလိမ့်မယ်။
Business Model Canvas ကို ဒီအထိ ပြန်ချိတ်ကြည့်ရအောင်
အခုအချိန်အထိ—
Customer Segments
ဘယ်သူ့အတွက် Value ဖန်တီးမလဲ?
Value Proposition
ဘာ Value ပေးမလဲ?
Channels
အဲဒီ Value ကို Customer ဆီ ဘယ်လိုရောက်အောင်ပို့မလဲ?
Customer Relationships
Customer နဲ့ ဘယ်လို Relationship တည်ဆောက်မလဲ?
Revenue Streams
ပေးထားတဲ့ Value ကနေ Revenue ဘယ်လိုရမလဲ?
Key Resources
Business Model အလုပ်လုပ်နိုင်ဖို့ ဘာတွေ မရှိမဖြစ်လိုသလဲ?
ပြီးတော့ အခု—
Key Activities
အဲဒီ Resources တွေကို အသုံးပြုပြီး Customer ကို ကတိပေးထားတဲ့ Value ရအောင် ဘာအလုပ်တွေကို အကောင်းဆုံးလုပ်နိုင်ရမလဲ?
ဆိုတာကို ကြည့်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနှစ်ခုကို တစ်ကြောင်းတည်းနဲ့ ချိတ်လိုက်ရင်—
Key Resources = What we need
Key Activities = What we must do well
ဖြစ်ပါတယ်။
Resource ရှိတာနဲ့ Result မရပါဘူး
Warehouse ရှိတာနဲ့ Distribution ကောင်းမလာပါဘူး။
Inventory Management ကောင်းဖို့လိုပါတယ်။
Machine ရှိတာနဲ့ Product Quality ကောင်းမလာပါဘူး။
Production & Quality Control ကောင်းဖို့လိုပါတယ်။
Customer Data ရှိတာနဲ့ Sales တက်မလာပါဘူး။
Data Analysis နဲ့ Sales Execution လုပ်တတ်ဖို့လိုပါတယ်။
Consultant ရှိတာနဲ့ Client Result မရပါဘူး။
Problem Solving နဲ့ Implementation ကောင်းဖို့လိုပါတယ်။
Software ရှိတာနဲ့ Digital Transformation မဖြစ်ပါဘူး။
အသုံးချနိုင်တဲ့ Process နဲ့ Capability လိုပါတယ်။
ဒါကြောင့်—
Resource က Potential ပေးပါတယ်။ Activity က Potential ကို Result အဖြစ်ပြောင်းပေးပါတယ်။
အဓိက မှတ်သားရန်
Business တစ်ခုမှာ နေ့တိုင်း Activities အများကြီးရှိနိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် အားလုံးဟာ Key Activities မဟုတ်ပါဘူး။
Key Activities ဆိုတာ—
Value Proposition ကို ဖန်တီးပေးနိုင်ဖို့၊ Market ကိုရောက်နိုင်ဖို့၊ Customer Relationship ထိန်းနိုင်ဖို့နဲ့ Revenue ရရှိနိုင်ဖို့ Business က မဖြစ်မနေ ကောင်းကောင်းလုပ်နိုင်ရမယ့် အရေးကြီးဆုံး Activities
တွေ ဖြစ်ပါတယ်။
Manufacturing Business မှာ Production နဲ့ Quality Control ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
Distribution Business မှာ Inventory Planning, Sales Execution နဲ့ Logistics ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
Consulting Business မှာ Problem Diagnosis, Analysis နဲ့ Solution Implementation ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
Platform Business မှာ Platform Development, Network Growth နဲ့ Transaction Management ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
အရေးကြီးတာက—
“ကျွန်တော်တို့ နေ့တိုင်းဘာတွေလုပ်နေသလဲ?”
လို့ မေးတာမဟုတ်ဘဲ—
“Customer က ကျွန်တော်တို့ကိုရွေးချယ်စေတဲ့ Value ကို ရအောင် ဘာအလုပ်တွေကို ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ အရည်အသွေးနဲ့ လုပ်နိုင်ရမလဲ? ဘယ်အလုပ်တွေမှာ ပြိုင်ဘက်ထက် အားသာအောင် တည်ဆောက်နိုင်မလဲ?”
လို့ မေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ပြီးတော့—
“အဲဒီ Key Activities တွေကို လူတစ်ယောက်ရဲ့ ကြိုးစားမှုအပေါ်မှီခိုမထားဘဲ Company Capability အဖြစ် ဘယ်လိုတည်ဆောက်မလဲ?”
ဆိုတာကို ဆက်မေးဖို့လိုပါတယ်။
ဒီအဆင့်ကို ရောက်လာတဲ့အခါ Business Management က—
လူတွေကို အလုပ်ပေးခြင်းကနေ
Business System တည်ဆောက်ခြင်း
အဆင့်ကို စတင်ရောက်လာပါတယ်။
Key Takeaways
- Key Activities ဆိုတာ Business Model အလုပ်လုပ်ဖို့ Company က မဖြစ်မနေ ကောင်းကောင်းလုပ်နိုင်ရမယ့် Activities တွေဖြစ်ပါတယ်။
- Company လုပ်နေတဲ့အလုပ်တိုင်း Key Activity မဟုတ်ပါဘူး။
- Key Activities ကို Value Proposition ကနေ ပြန်ရှာသင့်ပါတယ်။
- အခြေခံ Activity Types တွေကို Production, Problem Solving, Platform / Network ဆိုပြီး ခွဲကြည့်နိုင်ပါတယ်။
- Key Resource = What we need, Key Activity = What we must do well လို့ ခွဲမှတ်နိုင်ပါတယ်။
- Activity နဲ့ Department မတူပါဘူး။
- Key Activity နဲ့ Process, SOP ကိုလည်း ခွဲမြင်ဖို့လိုပါတယ်။
- Busy ဖြစ်နေခြင်းဟာ Key Activities ကို ကောင်းကောင်းလုပ်နေတယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။
- Key Activities ကို KPI နဲ့ချိတ်ပြီး Performance တိုင်းတာသင့်ပါတယ်။
- Business Growth ကို Activity Bottleneck တစ်ခုက တားထားနိုင်ပါတယ်။
- Key Activity တွေကို Process, SOP, Training နဲ့ Technology သုံးပြီး Organizational Capability အဖြစ် တည်ဆောက်သင့်ပါတယ်။
- Key Activity ဖြစ်တာနဲ့ Company ကိုယ်တိုင် မဖြစ်မနေလုပ်ရမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။ တချို့ကို Partner သို့မဟုတ် Outsource လုပ်နိုင်ပါတယ်။
အရင်းအမြစ်များနှင့် ရေးသားမှုမှတ်ချက်
ဒီဆောင်းပါးရဲ့ အခြေခံ Framework ကို Alexander Osterwalder နှင့် Yves Pigneur တို့၏ Business Model Generation ထဲက Key Activities Building Block အပေါ် အခြေခံထားပါတယ်။
Business Model Canvas ရဲ့ Key Activities ကို Company အောင်မြင်စွာလည်ပတ်နိုင်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ အရေးကြီးဆုံးလုပ်ဆောင်ချက်များအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး၊ Production, Problem Solving, Platform / Network ဆိုတဲ့ Activity Types တွေနဲ့ ခွဲခြားလေ့လာနိုင်ပါတယ်။ Strategyzer ရဲ့ ရှင်းလင်းချက်မှာ Microsoft အတွက် Software Development၊ Dell အတွက် Supply Chain Management နဲ့ McKinsey အတွက် Problem Solving ကို နားလည်လွယ်တဲ့ ဥပမာတွေအဖြစ် ဖော်ပြထားပါတယ်။
Amazon က 2024 ခုနှစ်တွင် ရှင်းပြထားသော Fulfillment နဲ့ Supply Chain Operations တွေမှာလည်း Demand Forecasting, Inventory Distribution, Fulfillment နဲ့ Technology/Automation တို့ဟာ Customer Delivery Experience ကို အထောက်အကူပေးတဲ့ အရေးကြီးတဲ့ Operational Activities တွေအဖြစ် တွေ့နိုင်ပါတယ်။
ဒီဆောင်းပါးထဲက Myanmar SME, Manufacturing, Distribution, Retail နဲ့ Consulting ဥပမာတွေကိုတော့ The TEAM Solutions ရဲ့ လက်တွေ့အသုံးချမှုအတွက် ပိုမိုနားလည်လွယ်အောင် ချဲ့ထွင်ရေးသားထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
- Osterwalder, A. & Pigneur, Y. (2010). Business Model Generation. Wiley — Key Activities building block.
- Strategyzer — Business Models: The Toolkit to Design a Disruptive Company
- The Business Model Canvas — Strategyzer template, hosted by University of Cambridge
- Amazon — Delivery Speed and Inventory Placement, 2024
- Amazon — Next-generation Fulfillment Center
နောက်ဆောင်းပါး — 09 Key Partnerships
Company အနေနဲ့ ကိုယ်လုပ်ရမယ့် Key Activities တွေ ရှင်းလာပြီဆိုရင် နောက်တစ်ဆင့်မှာ မေးခွန်းတစ်ခု ပေါ်လာပါတယ်။
“ဒီအလုပ်တွေအားလုံးကို ကျွန်တော်တို့ကိုယ်တိုင် လုပ်သင့်သလား?”
တချို့ Resources ကို Supplier ဆီက ရယူရနိုင်ပါတယ်။
တချို့ Activities ကို Specialist Partner က ပိုကောင်းကောင်းလုပ်ပေးနိုင်ပါတယ်။
တချို့ Risk တွေကို Partner နဲ့ မျှဝေနိုင်ပါတယ်။
တချို့ Capability တွေကို ကိုယ်တိုင်တည်ဆောက်တာထက် Partnership ကနေ ပိုမြန်မြန် ရနိုင်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် နောက်တစ်ဆောင်းပါးမှာ—
“ဘယ်သူတွေနဲ့ ပူးပေါင်းလုပ်ကိုင်ရင် ကိုယ့် Business Model ပိုအားကောင်းလာမလဲ?”
ဆိုတဲ့ Key Partnerships ကို ဆက်လေ့လာသွားပါမယ်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
- ၀၇ — Key Resources
- ၀၆ — Revenue Streams
- ၀၃ — Value Proposition
- စီမံခန့်ခွဲမှု ကိရိယာများနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များ
အသိပေးချက် (Disclaimer)
ဤဆောင်းပါးသည် လေ့လာထားသော စာအုပ်များ၊ Framework များနှင့် ရေးသားသူ၏ သုံးသပ်အမြင်များကို ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အသိပညာမျှဝေရန် ရည်ရွယ်တင်ပြခြင်းဖြစ်ပါသည်။ လုပ်ငန်းတစ်ခုချင်းစီအတွက် သီးသန့်စီးပွားရေး သို့မဟုတ် ငွေကြေးအကြံပေးချက်မဟုတ်သလို ဖော်ပြပါနည်းလမ်းများအတိုင်း မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်ရန် ညွှန်ကြားခြင်းလည်း မဟုတ်ပါ။ ဥပမာများ၊ KPI များနှင့် Audit မေးခွန်းများကို မိမိလုပ်ငန်းအခြေအနေနှင့် ကိုက်ညီမှု ဆန်းစစ်ပြီးမှ အသုံးချသင့်ပါသည်။ အရေးကြီးသော ဆုံးဖြတ်ချက်များအတွက် သက်ဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်များနှင့် ပညာရှင်များထံ ထပ်မံစစ်ဆေးအတည်ပြုသင့်ပါသည်။